Skip to main content

Soms vereist de akoestiek in houten woningen simpelweg iets meer aandacht dan bij conventioneel gebouwde woningen. Dit komt doordat hout als bouwmateriaal een paar unieke eigenschappen heeft die anders zijn dan die van beton, kalkzandsteen, of andere traditionele zware bouwmaterialen. Dit artikel geeft iets meer uitleg over die eigenschappen, en hoe we daar bij NIDO mee omgaan.

Het geluid dat we horen, bestaat uit verschillende tonen met verschillende frequenties. Lichtere tonen hebben hogere frequenties, terwijl zwaardere tonen lagere frequenties hebben. Houten constructies hebben de neiging om lichte tonen beter tegen te houden dan bijvoorbeeld beton- of kalkzandsteenconstructies, terwijl zware tonen sneller door een houten constructie kunnen gaan.

Dit heeft te maken met de eigenschappen van hout als materiaal. Hout is relatief licht en flexibel, waardoor het geluidsgolven met hogere frequenties beter kan absorberen. Wanneer lichte tonen door hout gaan, kunnen ze worden opgenomen en verstrooid door de vezels en structuren van het hout, waardoor hun intensiteit wordt verminderd. Dit is voordelig, aangezien spreekgeluid (van bijvoorbeeld de buren) binnen de hoge frequenties valt, en daardoor juist goed wordt tegengehouden.

Aan de andere kant hebben zware tonen, met lagere frequenties, meer energie en kunnen ze gemakkelijker door een houten constructie heen gaan. Dit komt doordat het lagefrequentiegeluid langere golflengtes heeft en de flexibiliteit van het hout beter kan benutten. De golven kunnen door het hout trillen en aan de andere kant worden overgedragen, wat resulteert in minder geluidsisolatie voor zware tonen. Dit betekent ook dat zware contactgeluiden hierdoor beter door de constructie worden doorgegeven.

In vergelijking met houten constructies hebben materialen zoals beton of kalkzandsteen een hogere dichtheid en zijn ze minder flexibel. Hierdoor kunnen ze beter presteren bij het tegenhouden van zware tonen met lagere frequenties. Deze materialen zijn effectiever in het weerkaatsen en blokkeren van het lagefrequentiegeluid, omdat ze minder resonantie of trillingen mogelijk maken.

Gelukkig zijn er verschillende manieren om ook zware tonen goed te laten absorberen in een houten woning, zodat het akoestische comfort minstens zo goed zal zijn als in een conventioneel gebouwde woning. Een van de manieren om geluidsisolatie te verbeteren, is door massa toe te voegen aan de constructie. Massa fungeert als een barrière voor geluidsgolven en vermindert de hoeveelheid geluid die door muren, vloeren en plafonds dringt. In het geval van houten woningen kunnen we bijvoorbeeld dikkere houten panelen gebruiken of extra lagen massa toevoegen aan de wandopbouw. Denk hierbij aan het gebruik van gipsplaat of andere dichte materialen die kunnen bijdragen aan een hogere massa en dus betere geluidsisolatie.

Een andere interessante methode is het gebruik van massa-veer systemen. Dit systeem maakt gebruik van een combinatie van massa en flexibiliteit om geluidsoverdracht te verminderen. Het idee is om een dempende laag tussen de constructie en het oppervlak te plaatsen die trillingen absorbeert. Dit kan bijvoorbeeld worden bereikt door het gebruik van rubberen of veerkrachtige materialen tussen vloeren, zoals rubberen vloermatten of ontkoppelingsmatten. Deze materialen fungeren als een soort “veer” die trillingen dempt en voorkomt dat ze gemakkelijk worden doorgegeven van de ene verdieping naar de andere.

Bij NIDO passen we bijvoorbeeld graag een speciaal type droogbouwvloer toe, dat afkomstig is uit Zweden en ook gebruik maakt van het massa-veer systeem. De vloer bestaat uit een speciaal ontwikkeld railsysteem, dat op pootjes staat met rubberen schokdempers die fungeren als de veer. Op de rails komt een vrij dikke spaanplaat (massa) te liggen, die gelijk de perfect geëgaliseerde ondervloer vormt voor de uiteindelijke vloerafwerking.

Een bijkomend voordeel van het toepassen van deze droogbouwvloer, is dat het demontabel en circulair is, en dat het meer flexibel blijft tijdens de woonfase omdat er door de rails een ruimte ontstaat voor leidingen/installaties die niet wordt volgestort zoals bij andere conventionele vloer opbouwen.

Buiten bovenstaande manieren om de overdracht van zware (contact)geluiden tegen te gaan, blijft het altijd ook belangrijk om aandacht te besteden aan de luchtdichting, het toepassen van voldoende isolatie en het toevoegen van extra ontkoppelingen binnen de constructie waar nodig. Hier zijn inmiddels gelukkig erg veel onderzoeken naar gedaan, en tevens veel producten voor beschikbaar.

Daarbij vinden we het bij NIDO ook belangrijk om te testen of hetgeen dat theoretisch voorafgaand aan een plan is bedacht, ook daadwerkelijk correspondeert met (het comfort in) de realiteit. Om deze reden laten we onze bouwmethoden ook akoestisch doormeten, zodat we altijd zeker weten dat de bewoners de meest comfortabele woonervaring zullen krijgen.

 

Clemens van Andel

Clemens is één van de initiatiefnemers achter NIDO, met een achtergrond binnen het verduurzamen van bestaande woningen en MKB-bedrijfspanden, en upcycling van afvalstromen.

Leave a Reply